Kira Sözleşmesi Yaparken Bilmeniz Gerekenler
Kira Sözleşmesinin Temel Unsurları
Kira sözleşmesi, kiraya veren (ev sahibi) ve kiracı arasında yapılan, bir taşınmazın belirli bir süre için kullanım hakkının devredildiği hukuki bir anlaşmadır. Bu anlaşmanın geçerli olabilmesi için bazı temel unsurları içermesi gerekmektedir. Kira sözleşmesi yaparken, bu unsurların eksiksiz ve doğru bir şekilde belirtildiğinden emin olunmalıdır.
- Tarafların Kimlik Bilgileri: Kiraya veren ve kiracının ad, soyad, TC kimlik numarası ve adres bilgileri eksiksiz olarak belirtilmelidir.
- Kiralanan Taşınmazın Açık Adresi ve Nitelikleri: Kiralanan evin veya iş yerinin açık adresi, bulunduğu kat, daire numarası, oda sayısı, ısınma şekli gibi nitelikleri detaylı bir şekilde yazılmalıdır.
- Kira Bedeli ve Ödeme Şekli: Kira bedelinin Türk Lirası cinsinden net olarak belirtilmesi, ödeme gününün ve ödeme şeklinin (nakit, banka havalesi vb.) açıkça ifade edilmesi önemlidir.
- Kira Süresi: Kira sözleşmesinin başlangıç ve bitiş tarihleri net olarak belirtilmelidir. Belirli süreli kira sözleşmeleri genellikle bir yıl süreli yapılır.
- Depozito (Güvence Bedeli): Depozito miktarı ve iade şartları açıkça belirtilmelidir. Depozito, kiralanan taşınmazın hasar görmesi veya kira bedelinin ödenmemesi durumunda ev sahibinin güvencesi olarak alınan bir bedeldir.
- Sözleşme Tarihi ve Tarafların İmzaları: Sözleşme tarihi mutlaka belirtilmeli ve hem kiraya veren hem de kiracı tarafından imzalanmalıdır.
Kira Sözleşmesinde Dikkat Edilmesi Gereken Özel Maddeler
Temel unsurların yanı sıra, kira sözleşmesi yaparken tarafların özel durumlarını ve beklentilerini dikkate alan özel maddeler de eklenmesi faydalı olabilir. Bu maddeler, ileride yaşanabilecek anlaşmazlıkların önüne geçilmesine yardımcı olur.
Kira Artış Oranı
Kira artış oranı, yasal sınırlar çerçevesinde belirlenmeli ve sözleşmede açıkça belirtilmelidir. Türk Borçlar Kanunu’na göre, kira artış oranı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) veya Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranlarından hangisi düşükse o oran dikkate alınarak belirlenir. Kira artış oranının sözleşmede belirtilmemesi durumunda, yasal sınırlar geçerli olacaktır.
Demirbaş Listesi
Kiralanan taşınmazda bulunan demirbaşların (beyaz eşya, mobilya vb.) listesi, sözleşmeye eklenmelidir. Bu liste, taşınmazın teslim alınırken ve teslim edilirken kontrol edilerek, olası hasar veya eksikliklerin tespiti için önemlidir. Kira sözleşmesi yaparken bu listeyi dikkatlice inceleyin ve eksiksiz olduğundan emin olun.
Evcil Hayvan İzni
Eğer kiracı evcil hayvan beslemek istiyorsa, bu durumun sözleşmede belirtilmesi ve ev sahibinin onayının alınması gerekmektedir. Evcil hayvan besleme izni, sözleşmede açıkça belirtilmediği takdirde, ev sahibinin sonradan itiraz etme hakkı doğabilir.
Tadilat ve Onarım Sorumluluğu
Kiralanan taşınmazda meydana gelebilecek tadilat ve onarım masraflarının kim tarafından karşılanacağı sözleşmede belirtilmelidir. Genellikle, küçük onarımlar kiracıya, büyük onarımlar ise ev sahibine aittir. Ancak, taraflar bu konuda farklı bir anlaşmaya varabilirler.
Aidat ve Diğer Giderler
Aidat, ısınma, su, elektrik gibi giderlerin kim tarafından ödeneceği sözleşmede açıkça belirtilmelidir. Genellikle, aidat kiracı tarafından ödenirken, emlak vergisi ev sahibi tarafından ödenir. Ancak, bu konuda da taraflar farklı bir anlaşmaya varabilirler.
Ev Sahibi ve Kiracı Hakları
Kira sözleşmesi yaparken, hem ev sahibi hem de kiracının haklarını bilmesi önemlidir. Bu haklar, Türk Borçlar Kanunu ile güvence altına alınmıştır.
Ev Sahibinin Hakları
- Kira bedelini zamanında tahsil etme hakkı
- Kiralanan taşınmazın sözleşme hükümlerine uygun olarak kullanılmasını talep etme hakkı
- Kiralanan taşınmazın zarar görmesi durumunda tazminat talep etme hakkı
- Kira sözleşmesinin sona ermesi durumunda taşınmazı geri alma hakkı
Kiracının Hakları
- Kiralanan taşınmazı sözleşme süresi boyunca kullanma hakkı
- Kiralanan taşınmazın kullanıma elverişli bir şekilde teslim edilmesini talep etme hakkı
- Kiralanan taşınmazdaki ayıpların giderilmesini talep etme hakkı
- Kira bedelinin indirilmesini talep etme hakkı (ayıplı taşınmaz durumunda)
- Sözleşme süresi dolmadan haklı bir nedenle sözleşmeyi feshetme hakkı
Kira Sözleşmesinin Feshi
Kira sözleşmesi, belirli veya belirsiz süreli olabilir. Her iki durumda da, sözleşmenin feshi belirli şartlara tabidir. Kira sözleşmesi yaparken, fesih şartlarını bilmek, olası bir fesih durumunda haklarınızı korumanıza yardımcı olacaktır.
Belirli Süreli Kira Sözleşmesinin Feshi
Belirli süreli kira sözleşmeleri, sürenin sonunda kendiliğinden sona erer. Ancak, taraflardan herhangi biri sözleşmeyi yenilemek istemiyorsa, sürenin bitiminden en az 15 gün önce karşı tarafa yazılı olarak bildirimde bulunması gerekir. Aksi takdirde, sözleşme aynı şartlarla bir yıl daha uzamış sayılır.
Belirsiz Süreli Kira Sözleşmesinin Feshi
Belirsiz süreli kira sözleşmeleri, taraflardan herhangi birinin haklı bir nedenle fesih bildiriminde bulunmasıyla sona erer. Fesih bildirimi, yasal sürelere uygun olarak yapılmalıdır. Kiracı, taşınmazı tahliye etmeden önce ev sahibine yazılı olarak bildirimde bulunmalıdır.
Depozito (Güvence Bedeli) ve İadesi
Depozito, kira sözleşmesi yaparken ev sahibinin kiracıdan aldığı bir güvence bedelidir. Bu bedel, kiralanan taşınmazın hasar görmesi veya kira bedelinin ödenmemesi durumunda ev sahibinin zararlarını karşılamak için kullanılır. Depozito miktarı, genellikle üç aylık kira bedelini geçemez.
Kira sözleşmesinin sona ermesi ve kiracının taşınmazı hasarsız bir şekilde teslim etmesi durumunda, depozito kiracıya iade edilmelidir. Ev sahibi, depozitoyu iade etmekte gecikirse, kiracı yasal yollara başvurabilir.
Kira Uyuşmazlıkları ve Çözüm Yolları
Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, genellikle kira bedelinin ödenmemesi, kira artış oranı, depozito iadesi, tadilat ve onarım sorumluluğu gibi konularda ortaya çıkar. Bu tür uyuşmazlıkların çözümü için öncelikle tarafların arabuluculuk yoluyla anlaşmaya çalışması önerilir. Arabuluculuk sürecinde anlaşmaya varılamazsa, dava açma yoluna gidilebilir.
E-Devlet Üzerinden Kira Sözleşmesi
Günümüzde, kira sözleşmesi yaparken e-devlet üzerinden de bazı işlemler yapılabilmektedir. E-devlet üzerinden kira beyannamesi verilebilir, kira ödemeleri takip edilebilir ve bazı durumlarda kira sözleşmesi örneği indirilebilir. E-devlet, kira ilişkisiyle ilgili birçok konuda kolaylık sağlamaktadır.
Kira Sözleşmesi Örneği
Kira sözleşmesi yaparken, bir örnek sözleşmeden yararlanmak faydalı olabilir. Ancak, her kira ilişkisi kendine özgü olduğu için, örnek sözleşmeyi kendi durumunuza göre uyarlamanız önemlidir. Aşağıda, genel bir kira sözleşmesi örneği bulunmaktadır. Bu örneği, bir hukuk uzmanına danışarak kendi ihtiyaçlarınıza göre düzenleyebilirsiniz.
KİRA SÖZLEŞMESİ
1. TARAFLAR
Kiraya Veren: [Ev Sahibinin Adı Soyadı], [TC Kimlik Numarası], [Adresi]
Kiracı: [Kiracının Adı Soyadı], [TC Kimlik Numarası], [Adresi]
2. KİRALANAN TAŞINMAZ
Adresi: [Taşınmazın Açık Adresi]
Nitelikleri: [Oda Sayısı, Isınma Şekli, Katı vb.]
3. KİRA BEDELİ VE ÖDEME ŞEKLİ
Kira Bedeli: [Kira Bedeli] TL (Türk Lirası)
Ödeme Şekli: [Nakit, Banka Havalesi vb.]
Ödeme Günü: Her ayın [Ödeme Günü]’ü
4. KİRA SÜRESİ
Başlangıç Tarihi: [Başlangıç Tarihi]
Bitiş Tarihi: [Bitiş Tarihi]
5. DEPOZİTO (GÜVENCE BEDELİ)
Depozito Miktarı: [Depozito Miktarı] TL (Türk Lirası)
İade Şartları: [Depozitonun İade Şartları]
6. DİĞER HÜKÜMLER
[Özel Hükümler (Kira Artış Oranı, Demirbaş Listesi, Evcil Hayvan İzni vb.)]
7. SÖZLEŞME TARİHİ VE İMZALAR
Sözleşme Tarihi: [Sözleşme Tarihi]
Kiraya Veren: [İmza]
Kiracı: [İmza]
Bu örnek sözleşme sadece bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki bir geçerliliği yoktur. Kendi durumunuza uygun bir sözleşme hazırlamak için bir hukuk uzmanına danışmanız önemlidir.
Kira sözleşmesi yaparken, tüm bu detaylara dikkat etmek, hem ev sahibi hem de kiracı için huzurlu bir kira ilişkisinin temelini oluşturur. Unutmayın, haklarınızı bilmek ve sözleşmeyi dikkatlice incelemek, gelecekte yaşanabilecek olası sorunların önüne geçmenize yardımcı olacaktır.
Kira sözleşmesi yaparken dikkat edilmesi gerekenleri özetlemek gerekirse, öncelikle tarafların kimlik bilgilerinin, kiralanan taşınmazın adresinin ve niteliklerinin, kira bedelinin ve ödeme şeklinin, kira süresinin ve depozito miktarının sözleşmede açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Ayrıca, kira artış oranı, demirbaş listesi, evcil hayvan izni, tadilat ve onarım sorumluluğu, aidat ve diğer giderler gibi özel maddelerin de sözleşmeye eklenmesi faydalı olabilir. Hem ev sahibi hem de kiracının haklarını bilmesi ve sözleşmeyi dikkatlice incelemesi, olası anlaşmazlıkların önüne geçilmesine yardımcı olacaktır. Kira uyuşmazlıklarının çözümü için öncelikle arabuluculuk yoluyla anlaşmaya çalışılması, anlaşma sağlanamazsa dava açma yoluna gidilmesi önerilir.